Witamy w świecie wody!

Rozmnażanie

Ośmiornice są rozdzielnopłciowe. Cechuje je rozwój prosty, bez stadium larwalnego. Poprzedzone tańcami i prezentacją barw godowych zaplemnienie polega na umieszczeniu przez samca, za pomocą hektokotylusa, spermatoforu w jamie płaszczowej samicy. U niektórych gatunków hektokotylus odrywa się od ciała samca. Takie oderwane ramiona znajdowano w jamach płaszczowych samic. Samice niektórych gatunków mogą przechowywać spermatofory przez kilka miesięcy. Zapłodnienie jaj następuje przy ich składaniu. Samice składają bogate w żółtko jaja w (zależnie od gatunku) szczelinach skalnych lub muszlach (Argonautidae). Nieliczne noszą jaja na ramionach.

Układ nerwowy ośmiornic jest silnie scentralizowany. Większość zwojów zlała się w jedną masę otaczającą przewód pokarmowy. Jest ona osłonięta chrzęstną puszką. Mózg ośmiornic swoją sprawnością dorównuje nawet mózgom niektórych ssaków i ptaków.

Ośmiornice nie mają narządów świetlnych. Jajowody mają zazwyczaj parzyste. U głębinowych przedstawicieli podrzędu frędzlikowców płaszcz tworzy z tyłu ciała 2 niewielkie płetwy. Woreczek czernidłowy jest częstokroć zredukowany.

Ośmiornice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Ośmiornice (Octopoda) – rząd drapieżnych głowonogów (Cephalopoda) z podgromady płaszczoobrosłych (Coleoidea), obejmujący gatunki o zwartym ciele i 8 ramionach spiętych błoną. Zamieszkują wyłącznie morza pełnosłone, zwłaszcza rejony raf koralowych. Występują zwykle w płytkich wodach, ale znane są gatunki głębokowodne i pelagiczne. Vulcanoctopus hydrothermalis żyje w pobliżu kominów hydrotermalnych. Ośmiornice pojawiły się w kredzie. Znanych jest około 250 gatunków współcześnie żyjących. Wiele z nich ma istotne znaczenie gospodarcze. Żywią się rybami i skorupiakami.

Systematyka

Ośmiornice są dzielone na dwa podrzędy:

Oprócz przyssawek na ramionach występują niekiedy także cirri – brodawkowate, bądź czułkowate wyrostki. Głowa jest zaopatrzona w parę dużych oczu. Muszla wewnętrzna ośmiornic jest silnie zredukowana, u większości gatunków nie występuje wcale. Samice Argonautidae budują muszlę zewnętrzną, ale nie jest ona wytwarzana przez płaszcz lecz przez gruczoły nabłonka ramion samicy.

Budowa ciała

Ośmiornice są zwierzętami o zróżnicowanej wielkości wahającej się od około 1,5 cm długości i 1 g u Octopus wolfi do 15 m długości. Największe rozmiary: 9,6 m rozpiętości ramion i 272 kg masy ciała odnotowano u osobnika ośmiornicy olbrzymiej. Ich ciało jest krótkie, ma zwartą, bryłowatą budowę. U wielu ośmiornic głębokowodnych jest galaretowate, ale dość twarde. Otwór gębowy ośmiornic otacza osiem ramion, których podstawy spięte są błoną o głębokości różnej pomiędzy różnymi parami ramion. U niektórych gatunków błona jest bardzo płytka. Ramiona mają podobną budowę i długość, z wyjątkiem występującego u samców hektokotylusa. Jest to jedno z ramion III pary przekształcone w narząd kopulacyjny. Na ramionach znajdują się, ułożone w jeden, bądź dwa rzędy, miękkie przyssawki o szerokiej podstawie, bez trzonka i bez konchiolinowych wzmocnień na krawędzi. Narządy te zbudowane są z komory zewnętrznej (infundibulum, lejek) której mięśnie przylegają do powierzchni chwytanego obiektu oraz wewnętrznej (acetabulum) której mięśnie kurcząc się generują podciśnienie. Każda z przyssawek jest zaopatrzona w mięśnie pozwalające na obrót o 360° względem ramienia oraz receptory (chemoreceptory; proprioreceptory). Poza zwojami nerwowymi ramienia posiadają również zwoje nerwowe przyssawki co pozwala na pracę częściowo niezależną od właściwego mózgu.

Ośmiornica ma dwie rogowe szczęki, przypominające dziób papugi, służące do rozgryzania twardych powłok mięczaków. Znajdują się w nich zęby umieszczone na języku. Gruczoły ślinowe wydzielają silnie toksyczny jad, którego działanie w przypadku ukąszenia może być niebezpieczne dla ludzi.

Układ krwionośny ośmiornic jest prawie zamknięty. Krew wlewa się do zatok krwionośnych w bardzo niewielkim stopniu. Występują naczynia włosowate. Krew krąży w dwóch obiegach: dużym (serce-ciało-serce) i małym (serce-skrzela-serce). Serce ośmiornic znajduje się w worku osierdziowym. Jest jednokomorowe, z dwoma przedsionkami. Ośmiornica posiada dodatkowo dwa serca skrzelowe pomagające wtłoczyć krew do skrzeli.

Znaczenie

Ośmiornice poławiane są w celach konsumpcyjnych, zwłaszcza w krajach położonych nad Oceanem Spokojnym. Zaliczane są do owoców morza. Sepia, barwnik wytwarzany przez woreczek czernidłowy jest wykorzystywana do wykonywania farb malarskich[]. Muszle żeglarków są wysoko cenione przez kolekcjonerów.

Zarówno Octopoda jak i Cirrina oraz Incirrina uważane są za taksony monofiletyczne.

Poruszanie się

Ośmiornice poruszają się powoli. Są słabymi pływakami. Pływają aktywnie ruchem odrzutowym, wyrzucając wodę z jamy płaszczowej przez umięśniony lejek. Wiele gatunków dennych pływa rzadko, chyba że ścigając zdobycz, bądź odwrotnie, uciekając przed drapieżnikami. Zazwyczaj poruszają się one po dnie za pomocą ramion, zaobserwowano także osobniki potrafiące biegać na tylko dwóch ramionach. Ośmiornice chętnie ukrywają się w szczelinach skalnych. Dzięki brakowi szkieletu mogą wciskać się w bardzo wąskie szczeliny. Gatunki głębinowe o galaretowatym ciele mają dość ograniczoną zdolność do aktywnego ruchu i unoszą się biernie w wodzie.

Reklama